Makinalaşmak istiyorum / Nazım Hikmet

Makinalaşmak istiyorum / Nazım Hikmet- 1923

trrrrum,
trrrrum,
trrrrum!
trak tiki tak!
makinalaşmak istiyorum!

beynimden, etimden, iskeletimden geliyor bu!
her dinamoyu
altıma almak için çıldırıyorum!
tükrüklü dilim bakır telleri yalıyor,
damarlarımda kovalıyor
oto-direzinler lokomotifleri!
trrrrum,
trrrrum,
trak tiki tak
makinalaşmak istiyorum!
mutlak buna bir çare bulacağım
ve ben ancak bahtiyar olacağım
karnıma bir türbin oturtup
kuyruğuma çift uskuru taktığım gün!
trrrrum
trrrrum
trak tiki tak!
makinalaşmak istiyorum!

1923′TE YAZILDI BU ŞİİR O GÜNDEN BUGÜNE BİR TANE DAHA YOK!…

Kocaman usta,Nazım HİKMET’in bu sanayi toplumuna yönelik tek şiiri, başka şiir yazılmamış.

Türkiye eğer cumhuriyet kalmayı istiyorsa; sanayileşmeli, makinalaşmalı ama birileri başta Cemal Süreyya eleştiriyor Nazım Hikmet’i…
“Makinalaşmak İstiyorum” şiirini Nazım Hikmet’in en kötü şiiri olarak niteliyor…
Anlamak mümkün değil; Koskoca Nazım HİKMET;büyük usta bu şiirden sonra yazmıyor bir daha, sanayi toplumu olma isteğini dile getirmiyor…
Rençber toplumuna, tarım işçisine yön vermeye başlayan bir şiir düzeneğine geçiyor…
Makinalaşmak İstemek sanki ustanın en büyük yara kabuğunu koparması gibi oysa başına dert oluyor Nazım Hikmet RAN’ın…
Hangi sosyolojik yarayı keşfettiğinin farkında Nazım HİKMET…
Kimin ne istemediğinin farkında…

Teknolojileşmenin ve genç cumhuriyetin eksiklerini kapatılmasının önemini bilen bir şair Nazım…
Makinayı insan emrine vermenin önemini bilen bir aydın…
“Makinalaşmak” isimli şiir Nazım Hikmet’in Fütürist özellikleri en fazla taşıyan şiiridir. Şiirin yazım tarihi 1923 yılını taşıyor. O yıllar Rusya’da Fütürist akımın en güçlü olduğu yıllardır. Şair, şiir biçimi olarak Mayakovski’den etkilenmiştir. Dizeler kesilir. Şair özgün bir dil yaratmaya çalışır. Dil oldukça sadedir. Konuşma diliyle yazar. Çünkü; Mayakozski’de olan halkı eğitme amacı Nazım Hikmet’te de vardır. Anlamları olmayan sözcükler kullanır. (trrrrum,trak tiki tak!).

Ama böyle sözcükler şiir dilini anlamsız kılmaz.

Şiirde teknik ve teknikle ilgili terimler vardır (dinamo, bakır tel, oto-direzin, lokomotif, türbin vb.).

Şair gelecekten ve geleceğin insanlarından da bahsetmiştir. Şu dizeler “Karnı bir türbin oturtup / kuyruğuma çift uskuru taktığım gün!” bana o yıllarda yayımlanmış bilimkurgu romanlarını hatırlattı.

İnsandan yola çıkarak teknolojinin son noktasına giden bir yol gibi bu dizeler. Fütürizm de gelecektir, gelecek hakkında düşünmektir.

Ümit Atalay EKMEKÇİ

Ümit Atalay EKMEKÇİ’nin diğer yazıları